C04-PRC-004 - Uygunsuz Ürün Kontrol Prosedürü

UYGUNSUZ ÜRÜN KONTROL PROSEDÜRÜ

Doküman No: C04-PRC-004 | Revizyon No: 01 | Yayın Tarihi: 13.06.2026
Hazırlayan: Süleyman Erbek | Onaylayan: Genel Müdür
📋 KAPSANAN STANDARTLAR

ISO 9001:2026

✅ Tam Uyum

Madde 8.7 - Uygun Olmayan Çıktıların Kontrolü

IATF 16949:2026

✅ Tam Uyum

Madde 8.7.1.1 - Müşteri Sapma İzni
Madde 8.7.1.2 - Uygun Olmayan Ürün Kontrolü (Müşteri Prosesi)
Madde 8.7.1.3 - Şüpheli Ürün Kontrolü
Madde 8.7.1.4 - Yeniden İşlenen Ürünün Kontrolü
Madde 8.7.1.5 - Tamir Edilen Ürünün Kontrolü
Madde 8.7.1.6 - Müşterinin Bilgilendirilmesi
Madde 8.7.1.7 - Uygun Olmayan Ürünün Ayrıştırılması

ISO 14001:2026

✅ Tam Uyum

Madde 8.1, 8.2 - Çevresel Uygunsuzluklar

ISO 45001:2026

✅ Tam Uyum

Madde 8.1.4.2 - İSG Uygunsuzlukları

ISO 27001:2026

✅ Tam Uyum

Madde 8.1 - Bilgi Güvenliği Uygunsuzlukları

1. AMAÇ VE FELSEFE
Alternatif Kalite Felsefesi: Uygunsuzlukların olması değil, olduğunda verilen TEPKİNİN doğruluğu ve etkinliği önemlidir. Bu prosedürün amacı; tespit edilen uygunsuz ürünlere (kalite, çevre, İSG, bilgi güvenliği) karşı hızlı, doğru ve etkili bir tepki mekanizması kurmaktır.
Alternatif Kalite olarak bu prosedürün amacı; yan sanayiden gelen, üretilen, depolanan veya müşteriye sevk edilen uygunsuz ürünlerin yanlışlıkla kullanımını önlemek, uygunsuz ürünlere karşı standart bir tepki süreci oluşturmak ve uygunsuzlukların tekrarını engellemek için düzeltici faaliyet mekanizmasını devreye almaktır.
2. KAPSAM
Bu prosedür, Alternatif Kalite bünyesindeki tüm departmanları, süreçleri, ürün ve hizmetleri kapsar. Uygunsuzluklar; tedarikçiden gelen hammadde/yarı mamul, üretim sürecindeki yarı mamul, depodaki stok, müşteriye sevk edilen ürünler, müşteri iadeleri, çevresel uygunsuzluklar (atık, emisyon), İSG uygunsuzlukları (koruyucu ekipman, tehlikeli durum) ve bilgi güvenliği uygunsuzluklarını içerir.
3. SORUMLULUK
4. TANIMLAR
TerimAçıklama
Uygunsuz ÜrünBelirlenmiş şartları (müşteri, yasal, teknik) karşılamayan ürün/hizmet
Şüpheli ÜrünMuayene ve deney durumu kesin olmayan, uygunsuz olma ihtimali bulunan ürün
SapmaUygunsuz ürünün normal şartlarda reddedilmesi gerekirken, müşteri onayı ile kabul edilmesi durumu
Yeniden İşleme (Rework)Uygunsuz ürünün belirlenmiş şartları karşılayacak hale getirilmesi için yapılan işlem
Tamir (Repair)Uygunsuz ürünün işlevselliğini geri kazandırmak için yapılan işlem (orijinal şartları karşılamayabilir)
Ayıklama (Sorting)Uygun ve uygun olmayan ürünlerin birbirinden ayrılması işlemi
HurdaHiçbir şekilde değerlendirilemeyecek, imha edilecek uygunsuz ürün
KarantinaUygunsuz ürünün bekletildiği, diğer ürünlerden ayrılmış fiziksel alan
5. UYGUNSUZ ÜRÜNE TEPKİ SÜRECİ (TEMEL 5 ADIM)
1
DURDUR
Üretimi/Sevkiyatı Durdur
2
AYIR
Karantinaya Al (Etiketle)
3
BİLDİR
Kalite/Üretim/Yönetim
4
ANALİZ ET
Kök Neden Araştırması
5
AKSİYON AL
Düzeltici Faaliyet Başlat
Durdurma Yetkisi (Stop Authority): Alternatif Kalite'de her çalışan, bir kalite/çevre/İSG/güvenlik uygunsuzluğu tespit ettiğinde üretimi/sevkiyatı durdurma yetkisine sahiptir. Durdurma kararı veren çalışan cezalandırılmaz, aksine ödüllendirilir.
6. GÖRSEL TANIMLAMA VE ETİKETLER
Alternatif Kalite'de uygunsuz ürünün kolaylıkla fark edilmesi için standart etiketler ve renk kodları kullanılır:
Etiket RengiAnlamıKullanım YeriSorumlu
🔴 KırmızıRET / UYGUNSUZGiriş kontrol red, üretim red, final red, müşteri iadesiKalite Kontrol
🟢 YeşilKABUL / UYGUNGiriş kontrol onay, üretim onay, final onay, sevk onayıKalite Kontrol
🟡 SarıŞARTLI KABUL / SAPMA / BEKLİYORŞartlı kabul, sapma onayı bekleyen, yeniden işleme bekleyenKalite Müdürü
🔵 MaviKONTROL BEKLİYOR / ŞÜPHELİKontrol edilmemiş, şüpheli ürün, karantinaİlgili Bölüm
Fiziksel Alanlar: Kırmızı renkli "Karantina / Ret" alanları, kırmızı fire kasaları/kutuları ile görsel olarak da algılanabilir.
7. UYGUNSUZLUK TÜRLERİNE GÖRE TEPKİ SÜREÇLERİ
7.1. Giriş Kalite Kontrolde (Tedarikçiden Gelen Ürün)
TEPKİ:
7.2. Üretim Safhasında (Proses İçi Uygunsuzluk)
TEPKİ:
Kural: Uygunsuzluk devam ediyorsa, düzeltici faaliyet tamamlanana kadar üretim durdurulur. Kalite onayı olmadan üretime devam edilemez.
7.3. Çıkış Kalite Kontrolde (Final Kontrol / Sevkiyat Öncesi)
TEPKİ:
7.4. Depolama Safhasında (Stok, Raf Ömrü, Hasar)
TEPKİ:
Raf Ömrü: Raf ömrü dolan malzemeler (boya, kimyasal vb.) doğrudan uygunsuz ürün olarak işlem görür, kullanılmaz ve tehlikeli atık kapsamında imha edilir.
7.5. Müşteri İadelerinde (Garanti, Saha Başarısızlığı)
TEPKİ:
Kritik: İade ürünler, müşteri hattında veya serviste tespit edilmişse, müşteri derhal bilgilendirilir ve gerekli aksiyonlar (hat duruşu, geri çağırma vb.) başlatılır.
7.6. Çevresel Uygunsuzluklar (ISO 14001:2026)
TEPKİ:
7.7. İSG Uygunsuzlukları (ISO 45001:2026)
TEPKİ:
7.8. Bilgi Güvenliği Uygunsuzlukları (ISO 27001:2026)
TEPKİ:
8. UYGUNSUZ ÜRÜN DEĞERLENDİRME VE KARAR VERME
Uygunsuz ürün tespit edildikten ve karantinaya alındıktan sonra, aşağıdaki seçeneklerden birine karar verilir. Karar yetkisi Kalite Müdürü'ndedir.
8.1. Seçme / Ayıklama (Sorting)
8.2. Yeniden İşleme (Rework)
Not: Müşterinin servis organizasyonu için sipariş edilen parçalarda, parça yüzeyinde görünür şekilde yeniden işleme yapılmasına izin verilmez.
8.3. Tamir (Repair)
8.4. Sapma ile Kabul (Müşteri Onaylı - Concession)
8.5. Hurda / İmha
8.6. Tedarikçiye İade
9. SAPMA YÖNETİMİ
Sapma, uygunsuz bir prosesin kullanımına veya uygun olmayan kontrollere bağlı olarak ürün kalitesini etkileyebilecek durumlardır. Sapmalar kritik, majör ve minör olarak sınıflandırılır.
9.1. Sapma Türleri
Sapma TürüAçıklamaRiskAksiyon
KritikÜrün güvenliğini/etkinliğini tehlikeye sokan, geri çağırmaya neden olabilecekYüksekDerhal müşteri bildirimi, üretim durdurma, 8D
MajörYetkili uygunluk sorunu, majör maliyet, majör denetim bulgusuOrtaMüşteri bildirimi, düzeltici faaliyet, iyileştirme planı
MinörAmbalaj kalitesi, genel görünüş, doküman hatasıDüşükİç aksiyon, periyodik gözden geçirme
9.2. Sapma Süreci
10. ŞÜPHELİ ÜRÜN YÖNETİMİ (IATF 16949:2026 Md.8.7.1.3)
Şüpheli ürün tanımı: Muayene ve deney durumu kesin olmayan veya uygunsuz olma ihtimali bulunan ürünler.
Şüpheli ürün örnekleri: "Kontrol bekliyor" etiketi (bekleme bölgesi dışında), kırmızı ret etiketi, üzerinde hiçbir tanımlama bulunmayan ambalajlar, düşmüş/hasar görmüş ürünler.
11. MÜŞTERİ BİLGİLENDİRMESİ VE SAPMA İZNİ (IATF 16949:2026)
IATF 16949:2026 Madde 8.7.1.1 ve 8.7.1.6 gereği:
12. YENİDEN İŞLEME (REWORK) KONTROLÜ
13. TAMİR (REPAIR) KONTROLÜ
Uyarı: Tamir edilen ürün, orijinal şartları karşılamayabilir. Bu nedenle tamir kararı kesinlikle müşteri onayına tabidir.
14. UYGUNSUZ ÜRÜN KAYITLARI VE RAPORLAMA
Uygunsuz ürün verileri düzenli olarak kaydedilir ve analiz edilir:
15. KAYITLAR
16. İLGİLİ DOKÜMANLAR
>
REVİZYON NOTU
Revizyon NoRevizyon TarihiRevizyon NedeniDeğiştirenOtomatik
01 01.05.2026 00:00:00 İlk yayın - Uygunsuz ürün tespiti, karantina, etiketleme (renk kodları), değerlendirme ve karar verme (ayıklama, yeniden işleme, tamir, sapma, hurda, iade), sapma yönetimi, müşteri bilgilendirmesi, şüpheli ürün yönetimi, çevresel uygunsuzluklar, İSG uygunsuzlukları, bilgi güvenliği uygunsuzlukları. Kalite Müdürü ❌ Hayır

Alternatif Kalite Danışmanlık ve Eğitim | Uygunsuz Ürün Kontrol Prosedürü (C04-PRC-004)

Bu doküman ISO 9001:2026, IATF 16949:2026, ISO 14001:2026, ISO 45001:2026, ISO 27001:2026 standartlarına tam uyumludur.