📋 KAPSANAN STANDARTLAR
IATF 16949:2026
✅ Tam UyumMadde 4.4.1.2 - Ürün Güvenliği
Madde 8.3.4.4 - PPAP
Madde 10.2.6 - Müşteri Şikayetleri
ISO 9001:2026
✅ Tam UyumMadde 8.3 - Tasarım ve Geliştirme
Madde 8.4 - Tedarikçi Yönetimi
ISO 14001:2026
✅ Tam UyumTehlikeli maddeler, atık yönetimi
ISO 45001:2026
✅ Tam UyumMSDS, kimyasal güvenlik
1. AMAÇ
Alternatif Kalite olarak bu prosedürün amacı; ürünlerin tasarım, geliştirme, üretim, depolama ve sevkiyat aşamalarında müşteri ve yasal güvenlik gerekliliklerini karşılamasını sağlamak, ürün güvenliğini tehlikeye atacak riskleri belirlemek ve önlemek, olası ürün güvenliği ihlallerinde müşteri bilgilendirmesi ve geri çağırma (recall) süreçlerini yönetmektir. Bu prosedür IATF 16949:2026 Madde 4.4.1.2 zorunlu gerekliliğini tam olarak karşılamaktadır.
2. KAPSAM
Bu prosedür, Alternatif Kalite bünyesinde tasarlanan, geliştirilen, üretilen veya tedarik edilen tüm ürünleri, hammaddeleri, yarı mamulleri ve nihai ürünleri kapsar. Ürün güvenliği ile ilgili yasal mevzuat (GPSR, CE, RoHS, REACH, SCIP, WEEE vb.), müşteri özel şartları, özel karakteristikler (CC, SC), yasaklı/kısıtlanmış maddeler, MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu), etiketleme, izlenebilirlik ve geri çağırma süreçlerini içerir.
3. SORUMLULUK
- Genel Müdür / Üst Yönetim: Ürün güvenliği politikasının belirlenmesi, kaynak sağlanması, stratejik kararlar
- Ürün Güvenliği Temsilcisi (Product Safety Representative): Ürün güvenliği süreçlerinin koordinasyonu, mevzuat takibi, müşteri iletişimi, eğitimler, recall yönetimi
- Kalite Müdürü: Ürün güvenliği kontrolleri, testler, belgelendirme, izlenebilirlik
- Proje / AR-GE Müdürü: Tasarım aşamasında ürün güvenliği risk değerlendirmesi (FMEA, HAZOP)
- Satınalma Müdürü: Tedarikçi ürün güvenliği belgelerinin temini (RoHS, REACH, MSDS, Deklarasyon)
- Üretim Müdürü: Üretim sürecinde güvenlik kritik karakteristiklerin kontrolü
- Tüm Çalışanlar: Ürün güvenliği ihlallerini bildirmek, prosedürlere uymak
4. TANIMLAR
| Terim | Açıklama |
| Ürün Güvenliği | Ürünün normal ve öngörülebilir kullanım koşullarında kullanıcıya, çevreye veya mala zarar vermeyecek şekilde tasarlanması ve üretilmesi |
| CC (Critical Characteristic) | Emniyet, güvenlik veya yasal düzenlemeleri ilgilendiren kritik karakteristik |
| SC (Significant Characteristic) | Ürün form, fonksiyon, uyum veya montajını etkileyen önemli karakteristik |
| RoHS | Kısıtlanmış Zararlı Maddeler Direktifi (Belirli tehlikeli maddelerin kullanımının kısıtlanması) |
| REACH | Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, Yetkilendirilmesi ve Kısıtlanması |
| MSDS / SDS | Malzeme Güvenlik Bilgi Formu (Material Safety Data Sheet / Safety Data Sheet) |
| CE İşareti | Ürünün AB güvenlik, sağlık ve çevre koruma gerekliliklerine uygun olduğunu gösteren işaret |
| Recall (Geri Çağırma) | Güvenlik riski taşıyan ürünün müşteriden geri toplanması süreci |
| NTF (No Trouble Found) | Müşteriden iade edilen üründe hata bulunamaması durumu |
5. ÜRÜN GÜVENLİĞİ MEVZUATI VE YASAL GEREKLİLİKLER
Alternatif Kalite, ürünlerinin güvenliğini sağlamak için aşağıdaki yasal düzenlemelere ve standartlara uymayı taahhüt eder:
- 📜 GPSR (Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği - EU 2023/988): Tüketici ürünlerinin güvenliği
- 📜 CE İşareti Yönetmeliği: Ürünlerin AB güvenlik gerekliliklerine uygunluğu
- 📜 RoHS Direktifi (2011/65/EU): Elektrikli ve elektronik cihazlarda tehlikeli maddelerin kısıtlanması (Kurşun, Cıva, Kadmiyum, Hekzavalan Krom, PBB, PBDE)
- 📜 REACH Tüzüğü (EC 1907/2006): Kimyasalların kaydı, değerlendirilmesi, yetkilendirilmesi ve kısıtlanması (SVHC - Yüksek Öneme Sahip Maddeler)
- 📜 SCIP Veritabanı: Ürünlerdeki SVHC maddelerinin bildirimi (Atık Çerçeve Direktifi)
- 📜 WEEE Direktifi (2012/19/EU): Atık Elektrikli ve Elektronik Ekipmanlar
- 📜 CLP Tüzüğü (EC 1272/2008): Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması
- 📜 267 sayılı Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik (KKDİK) - Türkiye REACH'i
- 📜 Müşteri Özel Şartları: Müşterilerin kendi ürün güvenliği gereklilikleri
Uyum Sorumluluğu: Tüm ürün ve hammaddeler, imalat ve satışın yapıldığı ülkelerdeki yasal ve mevzuat şartlarına uygun olmalıdır. Uygunluk beyanları (DoC) ve teknik dosyalar hazırlanır ve saklanır.
6. ÜRÜN GÜVENLİĞİ RİSK DEĞERLENDİRMESİ
Ürün güvenliği riskleri, ürün yaşam döngüsü boyunca (tasarım, geliştirme, üretim, kullanım, bertaraf) değerlendirilir:
- 🔍 FMEA (Hata Türü ve Etkileri Analizi): Tasarım (DFMEA) ve Proses (PFMEA) aşamalarında ürün güvenliği riskleri değerlendirilir
- 🔍 HAZOP (Tehlike ve İşletilebilirlik Çalışması): Karmaşık sistemlerde güvenlik riskleri analiz edilir
- 🔍 FTA (Hata Ağacı Analizi): İstenmeyen olayların kök nedenleri araştırılır
- 🔍 Risk Değerlendirme Kriterleri: Şiddet (Severity) ve Olasılık (Occurrence) matrisi ile risk seviyesi belirlenir
- 🔍 CC (Critical Characteristic) ve SC (Significant Characteristic): Ürün güvenliği ile ilgili karakteristikler tanımlanır ve kontrol planlarında işaretlenir (CC için müşteri sapma izni ALINAMAZ)
Özel Karakteristik Uyarısı:
- CC (Critical Characteristic): Sapma izni ALINAMAZ. Kesinlikle spesifikasyonlara uygun olmalıdır.
- SC (Significant Characteristic): Sapma izni alınabilir (müşteri onayı ile).
7. ÜRÜN GÜVENLİĞİ TASARIM VE GELİŞTİRME SÜRECİ
- 📐 Tasarım Girdileri: Müşteri güvenlik gereksinimleri, yasal mevzuat, endüstri standartları, özel karakteristikler (CC/SC)
- 📐 DFMEA (Tasarım FMEA): Tasarım aşamasında güvenlik riskleri değerlendirilir
- 📐 Güvenlik Testleri: Prototip ve ön seri aşamasında güvenlik testleri yapılır (mekanik, elektriksel, kimyasal, termal)
- 📐 PPAP Onayı: Müşteri ürün güvenliği onayı alınır (Seviye 3)
- 📐 Teknik Dosya: Ürün güvenliğine ilişkin tüm dokümantasyon (risk analizi, test raporları, DoC) hazırlanır ve saklanır
8. YASAKLI/KISITLANMIŞ MADDELER YÖNETİMİ
Alternatif Kalite, ürünlerinde yasaklı/kısıtlanmış maddelerin kullanımını önlemek için tedarikçilerinden aşağıdaki belgeleri talep eder:
- 📄 Yasaklı/Kısıtlanmış Maddeler Deklarasyon Formu: Tedarikçinin ulusal/uluslararası standart ve limitlere uygunluğu beyanı (imzalı ve kaşeli)
- 📄 RoHS Uygunluk Beyanı: RoHS direktifine uygunluk (10 tehlikeli madde için limit değerler)
- 📄 REACH SVHC Beyanı: Yüksek öneme sahip maddelerin (SVHC) listesi ve konsantrasyonları (%0,1'in üzerinde ise bildirim)
- 📄 SCIP Bildirimi: SVHC içeren ürünler için SCIP veritabanına bildirim (AB ülkeleri için)
- 📄 MSDS / SDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu): Kimyasal maddelerin güvenli kullanımı, depolanması, taşınması ve acil müdahale bilgileri
Kimyasal Maddeler için Ek Şart: Boya, mürekkep, yapıştırıcı, tiner, solvent, isopropil alkol, yağ, masterbatch gibi kimyasal malzemelerin onayı için mutlaka MSDS raporu temin edilir.
9. ÜRÜN GÜVENLİĞİ ETİKETLEME VE DOKÜMANTASYON
- 🏷️ CE İşareti: İlgili yönetmeliklere uygun ürünlere CE işareti yapıştırılır
- 🏷️ Uyarı Etiketleri: Ürünün güvenli kullanımına ilişkin uyarılar (sıcak yüzey, elektrik, kimyasal, vb.)
- 🏷️ Kullanım Kılavuzu: Ürünün güvenli kullanım, montaj, bakım ve bertaraf bilgileri
- 🏷️ Uygunluk Beyanı (DoC - Declaration of Conformity): Ürünün ilgili yönetmeliklere uygunluğunu gösteren beyan
- 🏷️ Teknik Dosya: Risk analizi, test raporları, çizimler, malzeme sertifikaları, DoC (10 yıl süreyle saklanır)
- 🏷️ Özel Karakteristik İşaretleri: Ürün ve proses dokümanlarında CC/SC işaretleri kullanılır
10. ÜRÜN GÜVENLİĞİ İZLENEBİLİRLİK SİSTEMİ
IATF 16949:2026 gereği, ürün güvenliği ile ilgili ürünler için aşağıdaki izlenebilirlik şartları uygulanır:
- 🔢 Parti/Lot Numarası: Her üretim partisine benzersiz lot numarası verilir
- 🔢 Tarih Kodlama: Üretim tarihi (yıl, ay, gün) ürün üzerinde veya ambalajında belirtilir
- 🔢 İzlenebilirlik Kayıtları: Hammadde, proses parametreleri, test sonuçları, sevkiyat bilgileri kaydedilir
- 🔢 Geriye Dönük İzlenebilirlik: Nihai üründen hammaddeye kadar geriye dönük takip yapılabilir
- 🔢 İleriye Dönük İzlenebilirlik: Hammaddeden nihai ürüne kadar ileriye dönük takip yapılabilir
- 🔢 Recall Durumunda: Lot numarası ile etkilenen ürünlerin tamamı tespit edilebilir
11. ÜRÜN GÜVENLİĞİ KOMİTESİ VE TOPLANTILAR
Ürün güvenliği ile ilgili düzenleme, değişiklik ve karar konularında Ürün Güvenliği Komitesi:
- 📅 Periyodik Toplantılar: Yılda en az 2 kez (6 ayda bir) toplanır
- 🚨 Acil Toplantılar: Ürün güvenliğini etkileyebilecek bir durum olduğunda (müşteri şikayeti, ihlal, recall) acil toplanır
- 📋 Toplantı Gündemi: Ürün güvenliği konuları, risk değerlendirmeleri, ihlal raporları, mevzuat değişiklikleri, eğitim durumu
- 📝 Toplantı Tutanakları: Alınan kararlar ve aksiyonlar kayıt altına alınır
- 📊 Üst Yönetim Raporlaması: Ürün güvenliği performansı YGG toplantısında raporlanır
12. ÜRÜN GÜVENLİĞİ İHLALLERİ VE GERİ ÇAĞIRMA (RECALL) SÜRECİ
Bir ürün güvenliği ihlali tespit edildiğinde (müşteri şikayeti, iç tetkik, test sonucu, saha başarısızlığı) aşağıdaki süreç uygulanır:
12.1. İhlal Tespiti ve Değerlendirme
- 🔴 Tespit: İhlal, Kalite Müdürü ve Ürün Güvenliği Temsilcisine anında bildirilir
- 🔴 Değerlendirme: İhlalin ciddiyeti (kritik/majör/minör) ve risk seviyesi belirlenir
- 🔴 Kök Neden Analizi: 8D metoduna göre kök neden analizi yapılır (PRC-016)
12.2. Müşteri Bildirimi
- 📞 Kritik İhlal (CC Karakteristik): Müşteri derhal (24 saat içinde) bilgilendirilir
- 📞 Majör İhlal (SC Karakteristik): Müşteri 48 saat içinde bilgilendirilir
- 📞 Bildirim Yöntemi: Müşterinin belirlediği portal, e-posta veya telefon ile bildirim yapılır
- 📞 Bildirim İçeriği: Etkilenen parti/lot numaraları, ürün miktarı, tespit edilen risk, alınan acil aksiyonlar
12.3. Geri Çağırma (Recall) Kararı ve Uygulaması
- 🚨 Recall Kararı: Ürün güvenliği riski yüksek ise (can/mal güvenliği tehdidi) derhal recall kararı alınır
- 🚨 Müşteri Onayı: Recall kararı öncesi müşteri ile mutabakat sağlanır
- 🚨 Recall Kapsamı: Etkilenen parti/lot numaraları tespit edilir, müşteri stokları, bayi stokları, tüketici stokları belirlenir
- 🚨 Recall Uygulaması: Ürünler toplanır, onarılır veya yenileri ile değiştirilir
- 🚨 Yetkili Kurum Bildirimi: Gerekli durumlarda (ölüm, ciddi yaralanma riski) yetkili kurumlara (Ticaret Bakanlığı, vb.) bildirim yapılır
- 🚨 Kamu Duyurusu: Müşteri talebi doğrultusunda kamu duyurusu yapılır
12.4. NTF (No Trouble Found) Yönetimi
Müşteriden iade edilen üründe hata bulunamazsa (NTF):
- 🔍 Müşteri ile birlikte detaylı analiz yapılır
- 🔍 Kök neden kategorileri: Test metodu farklılığı, müşteri kullanım hatası, geçici arıza, ortam koşulları
- 🔍 NTF için ayrı bir veri tabanı tutulur ve eğilimler izlenir
- 🔍 Tekrarlayan NTF durumlarında düzeltici faaliyet başlatılır (PRC-016)
13. TEDARİKÇİ ÜRÜN GÜVENLİĞİ YÖNETİMİ
- 🏭 Tedarikçi Seçimi: Ürün güvenliği gerekliliklerini karşılayabilecek tedarikçiler seçilir
- 🏭 Ürün Güvenliği Bilgilendirmesi: Tedarik süreci başlamadan önce tedarikçilere ürün güvenliği gereklilikleri aktarılır
- 🏭 Yasaklı/Kısıtlanmış Maddeler Deklarasyonu: Tüm tedarikçilerden deklarasyon formu alınır
- 🏭 MSDS Temini: Kimyasal tedarikçilerinden MSDS talep edilir
- 🏭 Tedarikçi Denetimi: Ürün güvenliği parçası tedarik eden firmalar yılda 1 kez denetlenir
- 🏭 SC/CC Kontrolleri: Tedarikçiden gelen ürünlerde CC/SC karakteristiklerin kontrolleri yapılır, sonuçlar müşteri ile paylaşılır
- 🏭 Tedarikçi 8D: Tedarikçi kaynaklı ürün güvenliği ihlallerinde 8D talep edilir
14. EĞİTİM VE FARKINDALIK
- 📚 Ürün Güvenliği Eğitimi: Yılda en az 1 kez tüm personele Ürün Güvenliği Eğitimi verilir
- 📚 Özel Karakteristikler Eğitimi: SC/CC karakteristiklerin anlamı, kontrolü ve önemi anlatılır
- 📚 Yeni İşe Başlayanlar: Oryantasyon eğitiminde ürün güvenliği konusu işlenir
- 📚 Acil Durum Eğitimi: Recall ve acil durum planları hakkında eğitim verilir
- 📚 Eğitim Kayıtları: Tüm eğitimler Eğitim Prosedürü'ne (PRC-005) göre kayıt altına alınır
15. İZLEME, DEĞERLENDİRME VE RAPORLAMA
- 📊 Layout Inspection (Yerleşim Muayenesi): Ürün güvenliği karakteristiklerine sahip parçalara yılda 1 kez yerleşim muayenesi yapılır
- 📊 Ürün Tetkiki: Ürün güvenliği denetimi yılda 1 kez yapılır (İç Tetkik Prosedürü - PRC-002)
- 📊 Performans Göstergeleri (KPI): Ürün güvenliği ihlal sayısı, recall sayısı, müşteri şikayetleri takip edilir
- 📊 YGG Raporlaması: Ürün güvenliği performansı Yönetimin Gözden Geçirmesi (YGG) toplantısında raporlanır
16. KAYITLAR
- 📄 Yasaklı/Kısıtlanmış Maddeler Deklarasyon Formu
- 📄 MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu) - Kimyasal malzemeler için
- 📄 RoHS Uygunluk Beyanı
- 📄 REACH SVHC Beyanı
- 📄 CE Teknik Dosyası
- 📄 Uygunluk Beyanı (DoC)
- 📄 Ürün Güvenliği Risk Değerlendirme Raporu (FMEA)
- 📄 Ürün Güvenliği Komitesi Toplantı Tutanakları
- 📄 Müşteri Ürün Güvenliği Bildirimleri
- 📄 Recall (Geri Çağırma) Kayıtları
- 📄 NTF (No Trouble Found) Kayıtları
- 📄 Layout Inspection Raporları
- 📄 Ürün Güvenliği Denetim Raporları
- 📄 Ürün Güvenliği Eğitim Kayıtları
17. İLGİLİ DOKÜMANLAR
- 📄 M01-PRC-007 - Düzeltici Faaliyet Prosedürü (8D, recall aksiyonları)
- 📄 C04-PRC-004 - Uygunsuz Ürün Kontrol Prosedürü
- 📄 C02-PRC-002 - PPAP Prosedürü (Ürün onay süreci)
- 📄 C02-PRC-003 - Kontrol Planı Prosedürü (CC/SC kontrolleri)
- 📄 M01-PRC-002 - İç Tetkik Prosedürü (Ürün güvenliği denetimi)
- 📄 S02-PRC-001 - Eğitim ve Yetkinlik Yönetimi Prosedürü (Ürün güvenliği eğitimi)
- 📄 S01-PRC-001 - Satınalma Prosedürü (Tedarikçi deklarasyonları)
- 📄 GPSR (Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği - EU 2023/988)
- 📄 RoHS Direktifi (2011/65/EU)
- 📄 REACH Tüzüğü (EC 1907/2006)
REVİZYON NOTU
| Revizyon No | Revizyon Tarihi | Revizyon Nedeni | Değiştiren | Otomatik |
| 01 |
02.05.2026 00:00:00 |
İlk yayın - Ürün güvenliği yönetimi, CC/SC özel karakteristikler, yasaklı/kısıtlanmış maddeler (RoHS, REACH, SCIP), MSDS, CE işareti, teknik dosya, izlenebilirlik (lot/parti no), recall (geri çağırma) süreci, NTF (No Trouble Found) yönetimi, tedarikçi ürün güvenliği denetimi, ürün güvenliği eğitimi, layout inspection. |
Ürün Güvenliği Temsilcisi |
❌ Hayır |
Alternatif Kalite Danışmanlık ve Eğitim | Ürün Güvenliği Prosedürü (M02-PRC-002)
Bu doküman IATF 16949:2026 (Md.4.4.1.2), ISO 9001:2026, GPSR, RoHS, REACH gerekliliklerine tam uyumludur.