1. AMAÇ
2. KAPSAM
Bu prosedür, Alternatif Kalite bünyesinde tüm üretim malzemeleri, yardımcı malzemeler, hammaddeler, ekipmanlar, bakım hizmetleri, kalibrasyon hizmetleri, lojistik hizmetleri ve dış kaynak kullanımı yapılan tüm prosesleri sağlayan tedarikçileri kapsar. Prosedür; tedarikçi adayı belirleme, ön değerlendirme, saha tetkiki, yetkilendirme, performans izleme, sınıflandırma, yeniden değerlendirme ve tedarikçiden çıkarma süreçlerini içerir.
3. SORUMLULUK
4. TANIMLAR
5. TEDARİKÇİ DEĞERLENDİRME SÜREÇ AKIŞI
6. TEDARİKÇİ SEÇİM KRİTERLERİ
Yeni bir tedarikçi değerlendirmeye alınmadan önce aşağıdaki ön kriterleri sağlaması beklenir. Puanlama 0-5 arasında yapılır, en az 3.5 puan (70%) alan tedarikçiler ileri değerlendirmeye alınır.
| Kriter Grubu | Değerlendirme Maddesi | Ağırlık | Değerlendiren |
|---|
| Kalite Sistemi | ISO 9001 veya IATF 16949 Belgesi varlığı | 20% | Kalite |
| Kalite politikası ve hedefleri | 10% | Kalite |
| İstatistiksel proses kontrol (SPC) uygulaması | 10% | Kalite |
| Kök neden analizi ve düzeltici faaliyet süreci | 10% | Kalite |
| Ölçüm cihazları kalibrasyon sistemi | 10% | Kalite |
| İç tetkik ve yönetim gözden geçirme kayıtları | 10% | Kalite |
| Teknik Yeterlilik | Ürün tasarım ve geliştirme yeteneği (gerekirse) | 15% | Teknik |
| Üretim ekipman ve kapasite yeterliliği | 15% | Teknik/Üretim |
| Proses kontrol ve takip sistemi | 10% | Teknik |
| Hata emniyetleme (Poka-Yoke) uygulamaları | 10% | Kalite/Teknik |
| Tedarik & Lojistik | Teslimat performansı geçmişi (referans) | 15% | Satınalma |
| Stok ve envanter yönetimi (VMI, Kanban vb.) | 10% | Satınalma |
| Acil durum planı (iş sürekliliği) | 10% | Satınalma |
| Lojistik ve ambalajlama standartları | 5% | Satınalma/Üretim |
7. ÖN DEĞERLENDİRME (İLK AŞAMA)
Potansiyel tedarikçi adayı belirlendikten sonra aşağıdaki bilgiler toplanır ve Tedarikçi Ön Değerlendirme Formu ile değerlendirilir:
- 📄 Tedarikçi Firma Profili (şirket bilgileri, ünvan, adres, iletişim, çalışan sayısı, kuruluş yılı)
- 📄 ISO 9001, IATF 16949, ISO 14001, ISO 45001 sertifikaları
- 📄 Ürün katalogları, teknik dokümanlar, referans listesi
- 📄 Finansal durum bilgileri (referans mektupları, bilanço)
- 📄 Daha önce çalıştığı müşteri referansları ve referans görüşmeleri
- 📄 Örnek ürün ve fiyat teklifi
Ön Değerlendirme Sonucu: Ön değerlendirme puanı 70% ve üzeri olan tedarikçiler Tedarikçi Saha Tetkiki aşamasına alınır. 70% altında olanlar reddedilir, geliştirilmesi için geri bildirim verilir.
8. TEDARİKÇİ SAHA TETKİKİ
Ön değerlendirmeden başarıyla geçen ve stratejik önemi yüksek olan tedarikçiler için Tedarikçi Saha Tetkiki düzenlenir. Tetkik, Kalite Müdürü liderliğinde oluşturulan Tetkik Ekibi tarafından gerçekleştirilir. Aşağıdaki alanları kapsar:
| Alan | Tetkik Kapsamı | Sorumlu |
|---|
| Kalite Yönetim Sistemi | ISO 9001/IATF gereklilikleri, dökümantasyon, iç tetkikler, yönetim gözden geçirme | Kalite Müdürü |
| Üretim ve Proses Kontrol | Üretim planlama, proses parametreleri, kontrol planları, istatistiksel proses kontrol (SPC) | Üretim / Kalite |
| Ölçüm ve Test | Ölçüm cihazları kalibrasyonu, test laboratuvarı yetkinliği, uygunsuz ürün kontrolü | Kalite |
| Tedarik Zinciri | Hammadde kontrolü, stok yönetimi, lojistik, teslimat performansı | Satınalma |
| Çevre Yönetimi | ISO 14001 uyumu, tehlikeli atık yönetimi, çevre izinleri | Çevre Sorumlusu |
| İş Sağlığı ve Güvenliği | ISO 45001 uyumu, risk değerlendirmeleri, acil durum planları, iş kazası kayıtları | İSG Sorumlusu |
Tetkik Sonucu: Tedarikçi Saha Tetkiki sonucunda her alan 0-5 puan arasında değerlendirilir. Ortalama puan 3.5 (70%) ve üzeri olan tedarikçiler Yetkilendirilir. 3.0-3.49 arası şartlı onay, 3.0 altı reddedilir.
9. NUMUNE ÜRETİM VE PPAP (IATF 16949 Uyumu)
IATF 16949:2026 kapsamında yeni bir tedarikçiden/üretim malzemesi için tedarikçinin PPAP (Üretim Parçası Onay Prosesi) seviyesi belirlenir. Alternatif Kalite gerektiğinde PPAP Seviye 3 talep eder:
- 📦 Tasarım Belgeleri (parça resimleri, 3D model, spesifikasyonlar)
- 📦 Proses Akış Diyagramı
- 📦 PFMEA (Proses Hata Türü ve Etkileri Analizi)
- 📦 Kontrol Planı
- 📦 Ölçüm Cihazlarının Yeterlilik Analizi (MSA)
- 📦 Başlangıç Proses Yeterlilik Çalışması (Cpk / Ppk)
- 📦 Test Sonuçları ve Malzeme Sertifikaları
- 📦 Örnek Parçalar (Onaylı Numuneler)
- 📦 Uygunluk Beyanı ve PPAP Onay Formu
Numune Onayı: Tedarikçinin gönderdiği numune partisi Teknik / Kalite birimleri tarafından değerlendirilir. Test ve denemeler başarılı olursa tedarikçi Seri Üretim Onayı alır. Numune onaylanmazsa tedarikçiden revizyon talep edilir veya değerlendirme süreci durdurulur.
10. TEDARİKÇİ YETKİLENDİRME VE ONAYLI TEDARİKÇİ LİSTESİ (OTL)
Tüm değerlendirme aşamalarını başarıyla tamamlayan tedarikçiler Tedarikçi Değerlendirme Komitesi onayı ile Onaylı Tedarikçi Listesi (OTL)'ne eklenir.
10.1. OTL İçeriği
- 🏷️ Tedarikçi Kodu (Alternatif Kalite tarafından atanan benzersiz kod)
- 🏷️ Tedarikçi Ünvanı, Adres, İletişim
- 🏷️ Tedarik Edilen Malzeme/Hizmet Tanımı
- 🏷️ Yetkilendirme Tarihi
- 🏷️ Tedarikçi Sınıfı (A, B, C - bakınız Madde 12)
- 🏷️ Güncel Değerlendirme Puanı
- 🏷️ Son Tetkik Tarihi
10.2. OTL Yönetimi
- 📋 OTL, Kalite Müdürlüğü tarafından güncellenir ve her ay Satınalma ile paylaşılır
- 📋 OTL'de olmayan bir tedarikçiden satın alma yapılamaz
- 📋 Geçici durumlar (acil ihtiyaç, prototip vb.) Genel Müdür onayı ile istisna yapılabilir
- 📋 OTL her yıl Ocak ayında gözden geçirilir ve güncellenir
11. TEDARİKÇİ PERFORMANS İZLEME
Onaylı tedarikçilerin performansı aşağıdaki ölçütlerle her ay/çeyrek dönem izlenir. Bu izleme sonuçları YGG toplantısında raporlanır.
| Performans Kriteri | Tanım | Hedef | İzleme Periyodu | Sorumlu |
|---|
| Teslimat Performansı | Vadesinde eksiksiz teslimat yüzdesi (On Time Delivery - OTD) | ≥95% | Aylık | Satınalma |
| Kalite Performansı | Kabul edilen parti sayısı / toplam parti (Quality Delivery Rate) | ≥98% | Aylık | Kalite |
| PPM (Milyonda Hatalı Parça) | Teslim edilen milyon parçabaşına hatalı (varyant) | ≤5000 | Aylık | Kalite |
| Reaktiflik (Yanıt Süresi) | Uygunsuzluk bildirimine ortalama yanıt süresi | ≤48 saat | Aylık | Kalite/Satınalma |
| Düzeltici Faaliyet Etkinliği | Düzeltici faaliyetlerin zamanında kapatılma oranı | ≥95% | Çeyreklik | Kalite |
12. TEDARİKÇİ SINIFLANDIRMA (A, B, C)
Performans izleme verilerine göre tedarikçiler her yıl sonunda sınıflandırılır:
| Sınıf | Puan Aralığı | Açıklama | Aksiyon |
|---|
| A Sınıfı (Stratejik) | 90-100% | Mükemmel performans, stratejik ortak | Tercihli tedarikçi, uzun dönem anlaşma, ödüllendirilir |
| B Sınıfı (Kabul Edilebilir) | 70-89% | İyi performans, kritik olmayan ürünler için uygun | İzlemeye devam, gelişim planı önerilir |
| C Sınıfı (Koşullu) | 50-69% | Zayıf performans, iyileştirme gerekiyor | Şartlı devam, sıkı izleme, geliştirilmezse devre dışı |
| Geçersiz | <50% | Kabul edilemez performans | Yeni iş verilmez, mevcut işler durdurulur, OTL'den çıkarılır |
13. TEDARİKÇİ GELİŞTİRME VE İYİLEŞTİRME PLANI
B ve C sınıfı tedarikçilere yönelik geliştirme planları hazırlanır. IATF 16949:2026 gereği tedarikçilerin kalite yönetim sistemi gelişimi desteklenir.
- 📋 Zayıf tedarikçiler için Düzeltici Faaliyet Talebi (DFT) başlatılır
- 📋 Tedarikçi geliştirme için ortak iyileştirme projeleri yürütülür
- 📋 Gerekirse tedarikçi saha tetkiki tekrarlanır
- 📋 Tedarikçiye eğitim desteği sağlanır (Kalite, Problem Çözme, SPC, FMEA)
- 📋 12 ay içinde gelişme göstermeyen C sınıfı tedarikçiler OTL'den çıkarılır
IATF 16949 Özel Şartı: Tedarikçi ISO 9001 veya IATF 16949 belgesine sahip değilse, Alternatif Kalite bu tedarikçiyi belgelendirme için teşvik eder. 12 ay içinde belge alamazsa OTL'den çıkarılır (müşteri onayı olmadıkça).
14. TEDARİKÇİDEN ÇIKARMA SÜRECİ (De-listing)
- 🚫 Art arda 3 ay C sınıfı performans
- 🚫 Kritik uygunsuzluk (sahte belge, güvenlik sorunu, yasaklı madde kullanımı)
- 🚫 Müşteri şikayetine neden olan tekrarlayan uygunsuzluklar
- 🚫 IATF 16949 gereği belge alması gereken tedarikçinin 12 ay içinde belge almaması
- 🚫 İflas / konkordato vb. finansal problemler
Tedarikçiden Çıkarma Kararı: Tedarikçi Değerlendirme Komitesi tarafından alınır, Genel Müdür onayı ile yürürlüğe girer. Tedarikçi OTL'den çıkarılır ve yerine alternatif tedarikçi devreye alınır.
15. KRİTİK TEDARİKÇİLER VE YEDEKLEME PLANI
Stratejik ve kritik öneme sahip malzemeler için en az 2 onaylı tedarikçi bulundurulur. Tedarikçi risk değerlendirmesi yapılır ve yedekleme planları oluşturulur.
- 🔧 Kritik üretim malzemeleri için minimum 2 tedarikçi (birincil + ikincil)
- 🔧 Tek kaynak tedarikçiler varsa, müşteri onayı alınır ve yedekleme planı hazırlanır
- 🔧 Tedarik zinciri acil durum planları (deprem, yangın, lojistik krizi, iflas) yılda bir güncellenir
- 🔧 Kritik tedarikçiler için stok seviyeleri daha yüksek tutulur
16. KAYITLAR
- 📄 Tedarikçi Ön Değerlendirme Formu (FRM-TED-001)
- 📄 Tedarikçi Saha Tetkik Formu (FRM-TED-002)
- 📄 PPAP Dosyası (tedarikçi bazlı arşivlenir)
- 📄 Onaylı Tedarikçi Listesi (OTL) - güncel versiyon
- 📄 Tedarikçi Performans İzleme Tablosu (aylık/çeyreklik)
- 📄 Tedarikçi Puan Kartı (Scorecard)
- 📄 Düzeltici Faaliyet Talepleri (DFT) ve tedarikçi yanıtları
- 📄 Tedarikçi Değerlendirme Komitesi Toplantı Tutanakları
- 📄 Tedarikçi Sözleşmeleri ve Kalite Anlaşmaları
17. İLGİLİ DOKÜMANLAR
- 📄 S01-PRC-001 - Satınalma Prosedürü
- 📄 M01-PRC-004 - Risk ve Fırsat Yönetimi Prosedürü
- 📄 M01-PRC-007 - Düzeltici Faaliyet Prosedürü
- 📄 C02-PRC-002 - PPAP Prosedürü
- 📄 M01-PRC-001 - Dokümante Edilmiş Bilgi Prosedürü
- 📄 FRM-TED-001 - Tedarikçi Ön Değerlendirme Formu
- 📄 FRM-TED-002 - Tedarikçi Saha Tetkik Formu
- 📄 FRM-TED-003 - Tedarikçi Performans Skor Kartı
- 📄 FRM-TED-004 - Tedarikçi Kalite Anlaşması
REVİZYON NOTU
| Revizyon No | Revizyon Tarihi | Revizyon Nedeni | Değiştiren | Otomatik |
|---|
| 01 |
01.05.2026 00:00:00 |
İlk yayın - Tedarikçi değerlendirme, saha tetkiki, PPAP, performans izleme (OTD, kalite, PPM), A/B/C sınıflandırması, geliştirme planı ve tedarikçiden çıkarma süreçlerini kapsar. |
Kalite Müdürü |
❌ Hayır |
Alternatif Kalite Danışmanlık ve Eğitim | Tedarikçi Değerlendirme ve Seçim Prosedürü (S01-PRC-002)
Bu doküman ISO 9001:2026, IATF 16949:2026, ISO 14001:2026, ISO 45001:2026 standartlarına tam uyumludur.