1. AMAÇ
Bu talimat, Alternatif Kalite bünyesinde yürütülen tüm faaliyetlerin çevresel etkilerinin sistematik olarak değerlendirilmesini , önemli çevre boyutlarının belirlenmesini ve bu etkilerin kontrol altına alınmasını sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.
2. KAPSAM
Bu talimat, Alternatif Kalite'nin tüm faaliyetlerini kapsar:
🏢 Ofis çalışmaları (aydınlatma, ısıtma, soğutma, bilgisayar kullanımı)
📚 Eğitim hizmetleri (eğitim salonu kullanımı, materyal tüketimi)
📋 Danışmanlık faaliyetleri (müşteri ziyaretleri, raporlama, seyahat)
🚗 İş seyahatleri ve müşteri ziyaretleri
📦 Satınalma ve tedarikçi yönetimi
♻️ Atık yönetimi (kağıt, plastik, elektronik atık, tehlikeli atık)
💧 Su kullanımı (ofis, temizlik, soğutma)
⚡ Enerji kullanımı (elektrik, doğalgaz)
3. TANIMLAR
Terim Açıklama
Çevre Boyutu Bir faaliyetin çevreyle temas ettiği nokta. Örnek: Enerji tüketimi, atık oluşumu, emisyon, su tüketimi. Çevresel Etki Çevre boyutunun çevrede yarattığı olumlu veya olumsuz değişim. Örnek: Sera gazı emisyonu, su kirliliği, toprak kirliliği. Önemli Çevre Boyutu Yasal sınırları zorlayan, miktarı yüksek veya sıklığı fazla olan çevre boyutu. Önem Derecesi (Ö) 1-5 arası puan. 1: Çok Düşük, 2: Düşük, 3: Orta, 4: Yüksek, 5: Çok Yüksek. Gerçekleşme Olasılığı (O) 1-5 arası puan. 1: Çok Düşük, 2: Düşük, 3: Orta, 4: Yüksek, 5: Çok Yüksek. Risk Puanı (R) R = Ö × O (Önem Derecesi × Gerçekleşme Olasılığı). Maksimum 25 puan. Kontrol Çevresel etkiyi azaltmak veya ortadan kaldırmak için alınan önlemler.
4. SORUMLULUK MATRİSİ
Görev Sorumlu Onaylayan
Faaliyetleri Listeleme 🌿 Çevre Yönetim Temsilcisi 👔 Genel Müdür Çevre Boyutlarını Belirleme 🌿 Çevre Yönetim Temsilcisi 👔 Genel Müdür Önem Derecesi ve Olasılık Puanlaması 🌿 Çevre Yönetim Temsilcisi + Süreç Sahipleri👔 Kalite Müdürü Risk Puanı Hesaplama 🌿 Çevre Yönetim Temsilcisi 👔 Kalite Müdürü Önemli Çevre Boyutlarını Belirleme 🌿 Çevre Yönetim Temsilcisi 👔 Genel Müdür Kontrol ve İyileştirme Aksiyonları 🌿 Süreç Sahipleri 🌿 Çevre Yönetim Temsilcisi
5. DEĞERLENDİRME SÜRECİ (ADIM ADIM)
Adım 1: Faaliyetlerin Listelenmesi
Tüm süreçlerde yürütülen faaliyetler listelenir. Her faaliyet için faaliyetin adı, yapıldığı süreç ve sıklığı belirlenir.
📋 Örnek: "Enjeksiyon Makineleri Çalıştırma" → Üretim → Sürekli
Adım 2: Çevre Boyutlarının Belirlenmesi
Her faaliyetin çevreyle temas ettiği noktalar belirlenir:
⚡ Enerji tüketimi | 💧 Su tüketimi | ♻️ Atık oluşumu | 🌫️ Hava emisyonu | 🔊 Gürültü | 🌍 Toprak kirliliği
Adım 3: Çevresel Etkilerin Tanımlanması
Her çevre boyutunun çevrede yarattığı etki tanımlanır:
🌡️ Sera gazı emisyonu (küresel ısınma) | 💧 Su kıtlığı | 🌍 Toprak kirliliği | 🌫️ Hava kirliliği
Adım 4: Önem Derecesi (Ö) ve Gerçekleşme Olasılığı (O) Puanlaması
Her çevre boyutu için Önem Derecesi (1-5) ve Gerçekleşme Olasılığı (1-5) puanları verilir.
📊 Ö: 4 (Yüksek) | O: 3 (Orta) → R = 4 × 3 = 12
Adım 5: Risk Puanı (R) Hesaplama
Risk Puanı (R) = Önem Derecesi (Ö) × Gerçekleşme Olasılığı (O) formülü ile hesaplanır. Maksimum 25 puandır.
🧮 R = Ö × O → 1-25 arası puan
Adım 6: Önemli Çevre Boyutlarının Belirlenmesi
Risk Puanı (R) 12 ve üzeri olan çevre boyutları Önemli Çevre Boyutu olarak kabul edilir ve öncelikli aksiyon alınır.
🔴 R ≥ 12 → Önemli Çevre Boyutu | 🟡 R 6-11 → İzle | 🟢 R ≤ 5 → Rutin
Adım 7: Kontrol ve İyileştirme Aksiyonlarının Belirlenmesi
Önemli çevre boyutları için kontrol önlemleri ve iyileştirme aksiyonları belirlenir. Aksiyonlar cevre_aksiyon_planlari tablosuna kaydedilir.
✅ Aksiyon: "Enerji tüketimini azaltmak için LED dönüşümü yapılacak."
Adım 8: Değerlendirme Sonuçlarının Raporlanması
Tüm değerlendirme sonuçları cevre_boyutlari tablosuna kaydedilir ve Çevresel Etki Değerlendirme Raporu hazırlanır.
📄 Rapor: "Çevresel Etki Değerlendirme Raporu (TAL.ÇES.002)"
6. PUANLAMA KRİTERLERİ
6.1. Önem Derecesi (Ö) Puanlama Tablosu
Puan Seviye Açıklama Örnek
5 🔴 Çok Yüksek Ölümcül, geri dönüşümsüz, yasal ceza, iş duruşu Kimyasal sızıntı, yangın, patlama 4 🟠 Yüksek Ciddi hasar, uzun süreli etki, yasal uyarı Atık su deşarjı, hava emisyonu 3 🟡 Orta Orta düzey hasar, kısa süreli etki Enerji tüketimi, su tüketimi 2 🔵 Düşük Hafif hasar, kolay telafi edilebilir Kağıt atığı, ofis aydınlatması 1 🟢 Çok Düşük Çok hafif etki, önemsiz Küçük ofis ekipmanları
6.2. Gerçekleşme Olasılığı (O) Puanlama Tablosu
Puan Seviye Açıklama Örnek
5 🔴 Çok Yüksek Günlük, her zaman gerçekleşir Elektrik tüketimi 4 🟠 Yüksek Haftalık, sık gerçekleşir Atık oluşumu 3 🟡 Orta Aylık, düzenli gerçekleşir Su tüketimi 2 🔵 Düşük Yıllık, nadir gerçekleşir Kimyasal atık oluşumu 1 🟢 Çok Düşük Yılda birkaç kez veya daha az Acil durum
6.3. Risk Puanı (R) Değerlendirme Tablosu
Risk Puanı Seviye Önemlilik Yapılacak İşlem
20-25 🔴 Çok Yüksek Çok Önemli Acil aksiyon, yönetim onayı, yasal raporlama 12-19 🟠 Yüksek Önemli Öncelikli aksiyon, 1 ay içinde düzeltme 6-11 🟡 Orta İzle Periyodik kontrol, 3 ay içinde gözden geçirme 1-5 🟢 Düşük Rutin Rutin takip, yıllık gözden geçirme
7. KULLANILACAK EKRANLAR
Ekran Açıklama
cevre-boyutlari Çevre boyutlarının listelendiği ekran cevre-boyut-ekle Yeni çevre boyutu ekleme ekranı cevre-boyut-detay Çevre boyutu detay ekranı cevre-boyut-duzenle Çevre boyutu düzenleme ekranı cevre-referans-listesi Referans kriterleri listesi (limit değerler, mevzuat) cevre-faaliyet-listesi Faaliyet listesi cevre-enerji Çevre modülü ana menüsü
8. KAYITLAR
Form Kodu Form Adı Düzenleyen Saklama Süresi
FRM-CEV-002 Çevre Boyutları Listesi Çevre Yönetim Temsilcisi 5 yıl FRM-CEV-003 Çevre Boyutu Ekleme Çevre Yönetim Temsilcisi 5 yıl FRM-CEV-005 Çevre Boyutu Detayı Çevre Yönetim Temsilcisi 5 yıl CEV-001 Çevresel Etki Değerlendirme Raporu Çevre Yönetim Temsilcisi 5 yıl
9. İLGİLİ DOKÜMANLAR
📄 S06-PRC-001 - Çevre Yönetimi Prosedürü
📄 M01-PRC-001 - Dokümante Edilmiş Bilgi Prosedürü
📄 M01-PRC-004 - Risk ve Fırsat Yönetimi Prosedürü
📄 M01-PRC-007 - Düzeltici Faaliyet Prosedürü
📄 TAL.ÇES.001 - Çevre Politikası Talimatı
📄 ÇEK-001 - Çevre, Enerji, Karbon, Su ve Atık Entegre El Kitabı
📄 ISO 14001:2015 Madde 6.1.2 - Çevre Boyutları
10. REVİZYON GEÇMİŞİ
Revizyon No Revizyon Tarihi Revizyon Nedeni Değiştiren Otomatik
Rev.01 02.08.2026
İlk yayın - Çevresel Etki Değerlendirme Talimatı (Otomatik)
Süleyman Erbek
✅ Evet
11. ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRME AKIŞ ŞEMASI
📋 Faaliyetleri Listele
→
🌿 Çevre Boyutlarını Belirle
→
📊 Önem ve Olasılık Puanla
→
🧮 Risk Puanı Hesapla
→
🔴 Önemli Boyutları Belirle
→
✅ Aksiyon Al
→
📄 Raporla
Alternatif Kalite Danışmanlık ve Eğitim | Çevresel Etki Değerlendirme Talimatı (TAL.ÇES.002)
Bu doküman ISO 14001:2015 standardına tam uyumludur.