1. AMAÇ
2. KAPSAM
Bu prosedür, Alternatif Kalite bünyesindeki tüm üretim ve montaj prosesleri için geçerlidir.
3. SORUMLULUK
4. TANIMLAR
5. STANDART BAZINDA SPC UYGULAMALARI
| Standart | Gereklilik | SPC Uygulaması | Kayıt / Doküman |
|---|
| ISO 9001:2026 | Madde 9.1.3 - Veri analizi | Proses performansı izleme, Cp/Cpk hesaplama | SPC Raporları, Kontrol Grafikleri |
| IATF 16949:2026 | Madde 9.1.1.1 - Süreç verileri | Proses yetenek izleme, istatistiksel kontrol | SPC Raporları, Kontrol Grafikleri |
6. SPC Nedir?
Proses Varyasyonu = Ortak Nedenler + Özel Nedenler
- Ortak Nedenler (Common Causes): Prosesin doğasında olan, her zaman var olan varyasyonlardır. (Makine titreşimi, hammadde farklılıkları)
- Özel Nedenler (Special Causes): Anlık, dışsal faktörlerden kaynaklanan varyasyonlardır. (Operatör hatası, takım aşınması)
7. SPC Analiz Türleri
📊 Pm / Pmk (Makina Performansı)
Pmk = min(Üst Sapma, Alt Sapma) / (3 × σ)
Yeni makine alımında veya bakım sonrasında kullanılır. 25-50 adet numune ile yapılır.
📈 Pp / Ppk (Proses Yeterlilik)
Pp = (USL - LSL) / (6 × σ_uzun) | Ppk = min(Ppk_üst, Ppk_alt)
Uzun vadeli proses performansını ölçer. 100+ parça ile yapılır.
📉 Cp / Cpk (Stabil Proses)
Cp = (USL - LSL) / (6 × σ_kısa) | Cpk = min(Cpk_üst, Cpk_alt)
Proses stabil olduğunda kullanılır. Kontrol grafikleri ile stabilite teyit edilir.
8. Kabul Kriterleri (AIAG / Otomotiv Standardı)
| Endeks | Değer | Değerlendirme | Aksiyon |
| Cp, Cpk, Pp, Ppk | ≥ 1.67 | ÇOK YETERLİ | Mükemmel proses, izleme yeterli |
| Cp, Cpk, Pp, Ppk | 1.33 - 1.67 | YETERLİ | Proses yeterli, periyodik izleme |
| Cp, Cpk, Pp, Ppk | 1.00 - 1.33 | ŞARTLI KABUL | Proses sınırda, iyileştirme önerilir |
| Cp, Cpk, Pp, Ppk | < 1.00 | YETERSİZ | Proses yetersiz, acil aksiyon gerekli |
Pm / Pmk Kabul Kriterleri (Makina Performansı)
| Pm / Pmk Değeri | Değerlendirme |
|---|
| ≥ 1.67 | Makina performansı ÇOK İYİ |
| 1.33 - 1.67 | Makina performansı YETERLİ |
| 1.00 - 1.33 | Makina performansı SINIRDA |
| < 1.00 | Makina performansı YETERSİZ |
9. Kontrol Grafikleri (Control Charts)
| Grafik Türü | Nerede Kullanılır | Kullanım Amacı |
|---|
| X̄-R (Ortalama-Range) | n=2-9 (genellikle 5) | Proses ortalaması ve varyasyonu izleme |
| X̄-S (Ortalama-Std Sapma) | n≥10 | Geniş örneklemli proses izleme |
| I-MR (Bireysel-Hareketli Aralık) | n=1 | Tek parça üretim, yavaş prosesler |
| p / np | Oranlı/nitel veri | Kusurlu ürün oranı izleme |
| c / u | Sayılabilir veri | Kusur sayısı izleme |
10. Ne Zaman Hangi Analiz Yapılır?
| Durum | Yapılacak Analiz | Açıklama |
|---|
| Yeni makina alımı / Bakım sonrası | Pm / Pmk | Makinenin kısa vadeli performansı |
| Proses stabilitesi izleme | X̄-R / I-MR Kontrol Grafikleri | Proses stabil mi? |
| Proses yeterliliği (uzun vadeli) | Pp / Ppk | Uzun vadeli proses performansı |
| Stabil proses yeteneği | Cp / Cpk-saluran:Proses stabil mi? Ne kadar merkezlenmiş? |
11. Aksiyon Planı (Kabul Edilmezse Ne Yapılır?)
| Durum | Yapılacak Aksiyon |
|---|
| Cp/Pp ≥ 1.33 fakat Cpk/Ppk < 1.33 | Proses merkezleme yapılır. Ortalama hedefe çekilir. |
| Cp/Pp < 1.33 | Varyasyon azaltılır. Makina bakımı, operatör eğitimi. |
| Pm/Pmk < 1.33 | Makine performansı yetersiz. Bakım veya yeni makine. |
12. İLGİLİ DOKÜMANLAR
- 📄 C04-PRC-001 - MSA Prosedürü
- 📄 C04-PRC-003 - PFMEA Prosedürü
- 📄 C02-PRC-003 - Kontrol Planı Prosedürü
- 📄 M01-PRC-007 - Düzeltici Faaliyet Prosedürü
- 📄 M01-PRC-001 - Dokümante Edilmiş Bilgi Prosedürü
REVİZYON NOTU
| Revizyon No | Revizyon Tarihi | Revizyon Nedeni | Değiştiren | Otomatik |
|---|
| Henüz revizyon kaydı yok |
Alternatif Kalite Danışmanlık ve Eğitim | İstatistiksel Proses Kontrolü (SPC) Prosedürü (C04-PRC-002)
Bu doküman ISO 9001:2026, IATF 16949:2026, AIAG SPC Kılavuzu standartlarına tam uyumludur.