Madde 6.1 - Risk ve Fırsat
Madde 6.1.2.1 - Risk Analizi
Madde 6.1 - Risk ve Fırsat
Madde 6.1 - Risk ve Fırsat
| Terim | Açıklama |
|---|---|
| Risk | Belirsizliğin hedefler üzerindeki olumsuz etkisi |
| Fırsat | Belirsizliğin hedefler üzerindeki olumlu etkisi |
| Risk Skoru | Olasılık × Etki (Puanlama ile hesaplanır) |
| Risk İştahı | Kuruluşun almaya istekli olduğu risk seviyesi |
Kurumu kısa, orta ya da uzun vadede belirlenmiş amaç ve hedefleri doğrudan olumsuz etkileyebilecek risklerdir. (Kurumsal yönetim, yatırımlar, Pazar dinamikleri, planlama ve kaynak yönetimi)
Kanunların ve yasal düzenlemelerin değişmesinden kaynaklanan riskler ile yetersiz bilgi ve dokümantasyon nedeniyle yaşanan yasal uyuşmazlıklar. (Davranış kuralları, yasal yükümlülükler, mevzuat)
Finansal kayıp olasılığı taşıyan tehditler. (Pazar, likidite ve kredi, muhasebe ve raporlama, vergi, sermaye yapısı)
Yetersiz sistemlerden, süreçlerden veya çalışanlardan kaynaklanabilecek kayıplar. (Satış ve pazarlama, üretim, dış tedarik, insan kaynağı, fiziksel çevre)
Medyaya yansıması halinde lokal, ulusal ya da uluslararası haber olma durumu ve itibar kaybı. (İletişim ve paydaş yönetimi, itibar ve marka)
Çevre mevzuatı, iklim değişikliği, doğal afetler, kirlilik ve atık yönetimi ile ilgili riskler
İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili riskler (iş kazaları, meslek hastalıkları, ramak kala olaylar)
| Risk Türleri / Kaynaklar | Analiz Yöntemi | Kayıt / Doküman |
|---|---|---|
| • Süreç performans riskleri • Müşteri memnuniyeti riskleri • Tedarik zinciri riskleri • Doküman kontrol riskleri | SWOT Analizi, Proses FMEA, 5x5 Risk Matrisi | • Süreç Risk Değerlendirme Formu • Yıllık Risk Raporu • Yönetimin Gözden Geçirmesi Tutanağı |
| Risk Türleri / Kaynaklar | Analiz Yöntemi | Kayıt / Doküman |
|---|---|---|
| • Ürün güvenliği riskleri (SC/CC) • Proses sapma riskleri • Tedarikçi kalite riskleri • Ölçüm sistemi riskleri (MSA) | PFMEA (Proses/Ürün), Kontrol Planı, 5x5 Risk Matrisi | • PFMEA Dokümanı • Kontrol Planı • SC/CC Listesi • MSA Raporu |
| Risk Türleri / Kaynaklar | Analiz Yöntemi | Kayıt / Doküman |
|---|---|---|
| • Hava emisyonu riskleri • Su kirliliği riskleri • Atık yönetimi riskleri • Enerji tüketimi riskleri • Gürültü kirliliği riskleri • Acil durum çevre riskleri | Çevre Boyut Analizi, 5x5 Risk Matrisi, Tehlike Değerlendirmesi | • Çevre Boyut Kaydı • Çevresel Etki Değerlendirme Formu • Acil Durum Planı |
| Risk Türleri / Kaynaklar | Analiz Yöntemi | Kayıt / Doküman |
|---|---|---|
| • Fiziksel riskler (makine, elektrik, yangın) • Kimyasal riskler (zehirlenme, yanma) • Biyolojik riskler • Psikososyal riskler (stres, mobbing) • Ergonomik riskler • Ramak kala olayları | Tehlike Tanımlama, 5x5 Risk Matrisi, İş Güvenliği Uzmanı Değerlendirmesi | • İSG Risk Değerlendirme Tablosu • Tehlike Listesi • Ramak Kala Kayıtları • İş Kazası Kayıtları |
| Risk Türleri / Kaynaklar | Analiz Yöntemi | Kayıt / Doküman |
|---|---|---|
| • Veri ihlali riskleri • Siber saldırı riskleri • Yetkisiz erişim riskleri • Veri kaybı riskleri • Donanım arıza riskleri | Bilgi Güvenliği Risk Analizi (BT tehdit matrisi), 5x5 Risk Matrisi | • Bilgi Güvenliği Risk Değerlendirmesi • BT Tehdit Listesi • Erişim Logları • Yedekleme Kayıtları |
| Puan | Seviye | Kriter | Olasılık Yüzdesi | Sıklık |
|---|---|---|---|---|
| 5 | Çok Yüksek | Risk her an olabilir. Kontrol edilememesi durumunda | ≥90% | Her gün |
| 4 | Yüksek | Önemli derecede kontrol ve risk yönetimine ihtiyaç var | 51-90% | Haftada 1 |
| 3 | Orta | Risk az da olsa mevcut. Hazırlıklı olmalı. İzlenmeli | 11-50% | Ayda 1 |
| 2 | Düşük | Risk çok az. Alınan önlemler yeterli | 3-10% | Yılda birkaç kez |
| 1 | Çok Düşük | Risk beklenmiyor, olma olasılığı çok zayıf | ≤3% | Yılda 1 |
| Puan | Seviye | Maddi Kayıp (Yıllık) | İş Duruşu | Prestij Kaybı |
|---|---|---|---|---|
| 5 | Çok Ciddi | 1.000.000 TL ve üzeri | 1 haftadan çok | Ulusal ve Uluslararası medyada duyulur |
| 4 | Ciddi | 100.000 - 1.000.000 TL | 1 hafta | Ulusal medya ilgisi |
| 3 | Orta | 50.000 - 100.000 TL | 1 gün | Bölgesel medya ilgisi |
| 2 | Düşük | 10.000 - 50.000 TL | 1 vardiya | Minimum bölgesel medya ilgisi |
| 1 | Çok Hafif | 10.000 TL ve altı | 1 saatlik | Medyaya yansımaz |
| OLASILIK | ETKİ | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Çok Ciddi (5) | Ciddi (4) | Orta (3) | Düşük (2) | Çok Hafif (1) | |
| Çok Yüksek (5) | 25 | 20 | 15 | 10 | 5 |
| Yüksek (4) | 20 | 16 | 12 | 8 | 4 |
| Orta (3) | 15 | 12 | 9 | 6 | 3 |
| Düşük (2) | 10 | 8 | 6 | 4 | 2 |
| Çok Düşük (1) | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |
| Risk Seviyesi | Skor Aralığı | Aksiyon ve Süre |
|---|---|---|
| KABUL EDİLEMEZ RİSK | 21-25 | Faaliyetten vazgeç / Acil aksiyon alıp, 1 ay içinde risk puanı düşürülmelidir. |
| ÇOK YÜKSEK RİSK | 16-20 | Hemen aksiyon alıp, 3 ay içinde risk puanı düşürülmelidir. |
| YÜKSEK RİSK | 10-15 | Mümkün olduğunca çabuk aksiyon alıp, 6 ay içinde risk puanı düşürülmelidir. |
| ORTA RİSK | 6-9 | Orta vadede aksiyon alıp, 1 yıl içinde risk puanı düşürülmelidir. |
| DÜŞÜK RİSK | 2-5 | Kabul et - İzle / Acil tedbir gerektirmez, uzun vadede aksiyon alınabilir. |
| KABUL EDİLEBİLİR RİSK | 1 | Kabul et - İzle / Aksiyon gerektirmez. |
| Revizyon No | Revizyon Tarihi | Revizyon Nedeni | Değiştiren | Otomatik |
|---|---|---|---|---|
| 02 | 01.05.2026 00:00:00 | İklim değişikliği riskleri eklendi, standart bazında risk analizi tabloları genişletildi | Kalite Müdürü | ❌ Hayır |
Alternatif Kalite Danışmanlık ve Eğitim | Risk ve Fırsat Yönetimi Prosedürü (M01-PRC-004)
Bu doküman ISO 9001:2026, IATF 16949:2026, ISO 14001:2026, ISO 45001:2026, ISO 31000 standartlarına tam uyumludur.