• Genel Müdür / Üst Yönetim: Kalibrasyon ve laboratuvar faaliyetleri için kaynak sağlanması, stratejik kararlar
• Kalite Müdürü: Kalibrasyon ve doğrulama süreçlerinin koordinasyonu, ölçüm ekipmanları envanterinin yönetimi, kalibrasyon planlarının hazırlanması ve takibi, uygunsuz ekipman yönetimi
• Laboratuvar Sorumlusu: Laboratuvar faaliyetlerinin yürütülmesi, test ve kalibrasyon işlemleri, laboratuvar ortam koşullarının izlenmesi, laboratuvar ekipmanlarının bakımı
• Kalite Kontrol Sorumlusu: Ölçüm ekipmanlarının kullanımı, doğrulama işlemleri, ekipmanların iade ve teslim süreçleri
• Satınalma Sorumlusu: Kalibrasyon ve doğrulama hizmeti alınacak dış laboratuvarların seçimi ve değerlendirilmesi
• Üretim Sorumlusu: Üretim ekipmanları üzerindeki ölçüm cihazlarının doğrulama takibi

Terim	Açıklama
Kalibrasyon	Belirlenmiş koşullar altında, ölçüm cihazının gösterdiği değer ile bilinen bir standart arasındaki ilişkinin belirlenmesi işlemi
Doğrulama (Verification)	Ölçüm cihazının belirtilen şartları karşılayıp karşılamadığının kontrol edilmesi (genellikle dahili olarak yapılır)
Sapma (Bias)	Ölçüm cihazının gösterdiği değer ile referans değer arasındaki fark
Ölçüm Belirsizliği	Ölçüm sonucuyla ilişkili, ölçülen değerin dağılımını tanımlayan parametre
MSA (Ölçüm Sistemleri Analizi)	Ölçüm sistemindeki varyasyonun (GR&R, Bias, Linearity, Stability) analiz edilmesi
İzlenebilirlik	Ölçüm sonucunun uluslararası veya ulusal standartlara zincirleme olarak bağlanabilmesi
Akreditasyon	ISO/IEC 17025 standardına göre laboratuvarın yetkinliğinin belgelendirilmesi

• 📋 Ekipman Kodu (benzersiz tanımlayıcı)
• 📋 Ekipman Adı ve Modeli
• 📋 Seri Numarası
• 📋 Ölçüm Aralığı ve Hassasiyeti
• 📋 Kalibrasyon Periyodu
• 📋 Son Kalibrasyon Tarihi
• 📋 Bir Sonraki Kalibrasyon Tarihi
• 📋 Kalibrasyonu Yapan Kuruluş
• 📋 Konumu / Sorumlusu
• 📋 Durumu (Kullanımda, Beklemede, Hurda)

Özellik	Kalibrasyon	Doğrulama
Yapılma Yeri	Dış laboratuvar (ISO/IEC 17025 akredite)	İç laboratuvar (Alternatif Kalite bünyesinde)
Referans	Ulusal/Uluslararası standartlara izlenebilir	Kalibrasyonu yapılmış referans ekipman
Çıktı	Kalibrasyon Sertifikası (+Sapma + Belirsizlik)	Doğrulama Raporu (Geçti/Kaldı)
Hangi Ekipmanlar?	Yüksek hassasiyet gerektiren, referans ekipmanlar	Kumpas, mikrometre, şerit metre, mastar

• 📅 Kalibrasyonu/Doğrulaması yapılacak tüm ekipmanlar
• 📅 Planlanan kalibrasyon/doğrulama tarihleri
• 📅 Sorumlu kişi/kuruluş
• 📅 Bütçe tahmini

• ⏱️ Ekipmanın kullanım sıklığı (günlük/haftalık/aylık)
• ⏱️ Ekipmanın kritikliği (CC/SC karakteristiklerde kullanım)
• ⏱️ Üretici tavsiyeleri
• ⏱️ Geçmiş kalibrasyon sonuçları (sapma trendi)
• ⏱️ Çevre koşulları (toz, nem, titreşim, sıcaklık)

• 🔧 Kalibrasyonu yapılacak ekipman, Kalite Müdürü tarafından belirlenir
• 🔧 Onaylı Dış Sağlayıcı Listesi'ndeki (OTL) akredite laboratuvardan teklif alınır
• 🔧 Ekipman, kalibrasyon için laboratuvara gönderilir
• 🔧 Kalibrasyon yapıldıktan sonra, Kalibrasyon Sertifikası ve ekipman teslim alınır
• 🔧 Sertifika, Kalite Müdürü tarafından incelenir ve ekipmanın uygunluğu değerlendirilir
• 🔧 Geçerli kalibrasyon etiketi ekipmana yapıştırılır
• 🔧 Kayıtlar Ölçü Aletleri Listesi ve Kalibrasyon Takip Listesi'ne işlenir

• 📏 Kumpas Doğrulama Talimatı (DIN 862)
• 📏 Mikrometre Doğrulama Talimatı (DIN 863)
• 📏 Blok Mastar Doğrulama Talimatı (DIN 861)
• 📏 Doğrulama sonuçları Ölçü Ve Kontrol Aletleri Doğrulama Raporu'na kaydedilir
• 📏 Doğrulama geçti ise yeşil etiket, kaldı ise kırmızı etiket yapıştırılır

:Sapma grafiği oluşturulmuş ekipmanlar

Etiket Rengi	Anlamı	Kullanım Yeri
🟢 Yeşil	Kalibrasyonu/Doğrulaması yapıldı, kullanıma uygun	Tüm kalibre/doğrulanmış ekipmanlar
🟡 Sarı	Şartlı kullanım - Sapma değeri var, düzeltme faktörü ile kullanılacak
🔴 Kırmızı	Kullanılamaz / Arızalı / Kapsam dışı	Kalibrasyonu geçemeyen, hasarlı, hurda ekipmanlar
🔵 Mavi/Beyaz	Kalibrasyonu yapıldı, tarih ve geçerlilik bilgisi içerir三个方面:Dış kalibrasyonu yapılmış ekipmanlar
🟠 Turuncu	Kalibrasyon kapsamı dışı / Kullanımı durduruldu	Projesi bitmiş, kullanılmayan ekipmanlar

• ⚠️ Kalibrasyon/doğrulama süresi geçmişse
• ⚠️ Kalibrasyon/doğrulama sonucunda kabul kriterlerini sağlamamışsa
• ⚠️ Hasar görmüşse (düşme, çarpma, ıslanma, yanlış kullanım)
• ⚠️ Onarım veya bakım görmüşse
• ⚠️ Şüpheli ölçüm sonucu üretiyorsa

• 🔍 Stokta bulunan ürünler yeniden kontrol edilir (şahit numune veya alternatif ekipman ile)
• 🔍 Tolerans dışı ürün varsa, PRC-017 (Uygunsuz Ürün Kontrolü) devreye alınır
• 🔍 Müşteriye sevk edilmiş ürünler varsa, müşteri derhal bilgilendirilir
• 🔍 Gerekirse ürün geri çağırma (recall) süreci başlatılır
• 🔍 Tüm değerlendirmeler ve aksiyonlar kayıt altına alınır

• 🌡️ Sıcaklık: 23 ± 2°C (standart ölçüm ortamı)
• 💧 Nem: 50 ± 10% bağıl nem
• 📊 Titreşim: Hassas ölçümlerde titreşimsiz ortam
• ✨ Aydınlatma: Yeterli ve düzgün aydınlatma
• 🧹 Temizlik: Toz ve kirden arındırılmış ortam

• 🎓 İlgili test/ölçüm metodları konusunda eğitim almış olmak
• 🎓 Kullanılan ölçüm ekipmanlarını kullanma yetkinliğine sahip olmak
• 🎓 İlgili standartları (ISO, DIN, ASTM, vb.) anlayabilmek
• 🎓 Ölçüm belirsizliği ve istatistiksel metotlar konusunda bilgi sahibi olmak
• 🎓 Yetkinlikler, Uzmanlık Matrisi ve eğitim kayıtları ile belgelenir

• 🏛️ ISO/IEC 17025 akreditasyonu (TÜRKAK veya uluslararası akreditasyon kurumu) zorunludur
• 🏛️ Akreditasyon kapsamı, istenen test/kalibrasyonu içermelidir
• 🏛️ Akreditasyonun geçerliliği yıllık olarak kontrol edilir (akreditasyon kurumu web sitesi)
• 🏛️ Akredite laboratuvar bulunamadığı durumlarda, müşteri onayı alınır
• 🏛️ Dış laboratuvarlar, Onaylı Dış Sağlayıcı Listesi'ne (OTL) eklenir (PRC-017 referansı)

• 📦 İhtiyaç doğrultusunda Satınalma Bölümü tarafından teklif alınır
• 📦 Akreditasyon belgesi ve kapsamı incelenir
• 📦 Test/kalibrasyon için numune/ekipman gönderilir
• 📦 Rapor alındığında Kalite Müdürü tarafından incelenir ve değerlendirilir
• 📦 Raporlar, Dış Laboratuvar Raporları dosyasında saklanır

• 📖 Uluslararası standartlar (ISO, DIN, ASTM, EN, vb.) önceliklidir
• 📖 Müşteri spesifikasyonları (müşteri tarafından sağlanan test metodları)
• 📖 Alternatif Kalite iç test talimatları (standart yoksa veya müşteri onayı ile)
• 📖 Tüm test metodları, Laboratuvar Kapsamı Tablosu'nda listelenir
• 📖 Yeni bir test metodu gerektiğinde, APQP ekibi ve laboratuvar sorumlusu birlikte değerlendirir

• 📏 Tasarım kayıtlarında belirtilen tüm boyutların ölçülmesini içerir
• 📏 Müşteri tarafından istenen tüm performans testlerini içerir
• 📏 Sonuçlar, Yerleşim Muayenesi Raporu'nda dökümante edilir
• 📏 Uygunsuzluk durumunda, PRC-017 (Uygunsuz Ürün Kontrolü) ve PRC-016 (Düzeltici Faaliyet) devreye alınır

MSA Parametresi	Kalibrasyon/Doğrulama ile İlişkisi
Bias (Sapma)	Kalibrasyon sertifikasındaki sapma değeri, Bias analizinde kullanılır
Linearity (Doğrusallık)	Kalibrasyonun farklı ölçüm aralıklarında sapma değerleri ile hesaplanır
Stability (Kararlılık)	Zaman içindeki kalibrasyon sonuçları trendi ile izlenir
GR&R (Tekrarlanabilirlik/Yeniden Üretilebilirlik)	Ölçüm sisteminin varyasyonu, MSA çalışması ile ayrıca değerlendirilir

• 📄 Ölçü Aletleri Listesi (Kalibrasyon Envanteri)
• 📄 Yıllık Kalibrasyon ve Doğrulama Planı
• 📄 Kalibrasyon Sertifikaları (dış laboratuvar)
• 📄 Doğrulama Raporları (iç doğrulama)
• 📄 Kalibrasyon Takip Listesi
• 📄 Laboratuvar Kapsamı Tablosu
• 📄 Laboratuvar Ortam Koşulları Takip Logu
• 📄 Laboratuvar Personeli Yetkinlik Kayıtları
• 📄 Dış Laboratuvar Değerlendirme Kayıtları (OTL)
• 📄 Yerleşim Muayenesi Raporları
• 📄 Uygunsuz Ölçüm Ekipmanı Kayıtları
• 📄 Geriye Dönük Ürün Değerlendirme Kayıtları

• 📄 C04-PRC-001 - MSA (Ölçüm Sistemleri Analizi) Prosedürü
• 📄 M01-PRC-007 - Düzeltici Faaliyet Prosedürü
• 📄 C04-PRC-004 - Uygunsuz Ürün Kontrol Prosedürü
• 📄 S01-PRC-001 - Satınalma Prosedürü (Dış laboratuvar seçimi)
• 📄 M01-PRC-001 - Dokümante Edilmiş Bilgi Prosedürü
• 📄 IATF 16949:2026 Standardı (Md.7.1.5)
• 📄 ISO/IEC 17025 Standardı
• 📄 AIAG MSA Referans El Kitabı (4. Baskı)

Revizyon No	Revizyon Tarihi	Revizyon Nedeni	Değiştiren	Otomatik
01	01.05.2026 00:00:00	İlk yayın - Kalibrasyon ve doğrulama süreçleri, ölçüm ekipmanları envanteri, kalibrasyon planlaması, kalibrasyon etiketleri ve renk kodları, uygunsuz ekipman yönetimi, geriye dönük ürün değerlendirmesi, laboratuvar yönetimi (ortam koşulları, personel yetkinliği), dış laboratuvar (ISO/IEC 17025), yerleşim muayenesi, MSA ile ilişki.	Kalite Müdürü	❌ Hayır