📋 KAPSANAN STANDARTLAR
ISO 9001:2026
✅ Tam UyumMadde 7.1.2, 7.2, 7.3
IATF 16949:2026
✅ Tam UyumMadde 7.2.3, 7.2.4
ISO 14001:2026
✅ Tam UyumMadde 7.2, 7.3
ISO 45001:2026
✅ Tam UyumMadde 7.2, 7.3
1. AMAÇ
Alternatif Kalite olarak bu prosedürün amacı; firma çalışanlarından ürün şartlarına uygunluğu etkileyen faaliyetlerden sorumlu personelin, stajyerler, ofis personelinin işbaşı eğitimleri, kalite, iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri ve diğer teknik ve idari eğitimlerin planlı olarak yürütülmesinin, gerçekleşmesinin ve etkinliğini değerlendirerek uygulanacak yöntem ve sorumlulukları belirlemektir.
2. KAPSAM
Bu prosedür, Alternatif Kalite bünyesindeki tüm çalışanları, stajyerleri, işe yeni alınan personeli ve eğitim ile ilgili tüm faaliyetleri kapsar.
3. SORUMLULUK
- Genel Müdür: Personel ihtiyacının karşılanması, eğitimlerin verilmesi için kaynak sağlanması, Yıllık Eğitim Planı'nın onaylanması
- Kalite Müdürü: Yıllık Eğitim Planı'nın hazırlanması, eğitimlerin koordinasyonu ve etkinlik değerlendirmesi
- Bölüm Müdürleri / Şefler: Personel yetkinliklerinin değerlendirilmesi, eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi, işbaşı eğitimlerinin takibi
- İnsan Kaynakları Sorumlusu: İşe alım süreci, personel sicil dosyalarının tutulması, eğitim kayıtlarının saklanması, oryantasyon eğitimleri
- İş Güvenliği Uzmanı: İSG eğitimleri, acil durum tatbikatları, ilkyardım eğitimleri
4. TANIMLAR
| Terim | Açıklama |
| Yetkinlik | Bireyin bir işi başarıyla yerine getirebilmesi için gerekli bilgi, beceri, deneyim ve davranışların bütünü |
| Oryantasyon Eğitimi | İşe yeni başlayan ve görev değişikliği yapılan personele verilen işbaşı eğitimi |
| Yetkinlik Matrisi | Personellerin sahip olduğu yetkinliklerin ve ihtiyaç duyulan yetkinliklerin gösterildiği tablo |
| Polivalans Tablosu | Personellerin birden fazla iş konusunda yetkinliklerini gösteren tablo |
5. STANDART BAZINDA İK VE EĞİTİM UYGULAMALARI
| Standart | Gereklilik | Uygulama | Kayıt / Doküman |
| ISO 9001:2026 | Madde 7.1.2 - İnsan kaynakları | Personel ihtiyacı belirlenir, yetkin personel görevlendirilir | Organizasyon Şeması, Görev Tanımları |
| ISO 9001:2026 | Madde 7.2 - Yetkinlik | Personel yetkinlikleri belirlenir, eğitimler planlanır | Yetkinlik Matrisi, Eğitim Planı, Eğitim Kayıtları |
| IATF 16949:2026 | Madde 7.2.3 - Yetkinlik | Üretim personelinin mesleki yeterlilikleri periyodik gözden geçirilir | Personel Yetkinlik Matrisi, Eğitim Kayıtları |
| ISO 14001 / 45001 | Çevre ve İSG yetkinlikleri | Çevre ve İSG eğitimleri, acil durum tatbikatları, ilkyardım eğitimleri | Eğitim Kayıtları, Tatbikat Raporları, İlkyardım Sertifikaları |
6. PERSONEL İHTİYACININ KARŞILANMASI VE İŞE ALIM
İlgili bölümlerden gelen talebi, üretim kapasitesine göre Genel Müdür, gerekli pozisyonlarda personel ihtiyacını karşılamak için uygun yöntemlerle ihtiyacın karşılanmasını sağlar.
- İş başvurusu yapan personel İş Başvuru Formu doldurur.
- Müracaat edilen pozisyonun, kuruluşun personel ihtiyacına uygun olması durumunda başvuru evrakları Genel Müdür tarafından incelenir.
- Başvurusu olumlu bulunup işe kabul edilen personelin başvuru evrakları personel sicil dosyasında muhafaza edilir.
- Her bir pozisyon için görev tanımlarında yetkinlik, pozisyonun asgari nitelikleri, vekalet durumu, yetki ve sorumlulukları tanımlanır.
- Staj amaçlı çalışan personele kısa bir oryantasyon programı uygulanır.
7. PERSONEL YETERLİLİĞİNİN SAĞLANMASI VE YETKİNLİK MATRİSİ
Kalite yönetim sistemini etkileyen personelin yeterliliği ve taşıması gereken asgari nitelikler Yetkinlik Matrisi ve Polivalans Tablosu'nda tanımlanmıştır.
Yetkinlik Seviyeleri
Seviye 1
🔴 Başlangıç
Eğitim gerekiyor, gözetim altında çalışır
Seviye 2
🟡 Orta
Temel yetkinliklere sahip, zaman zaman destek ihtiyacı
Seviye 3
🟢 İleri
Bağımsız çalışabilir, başkalarına eğitim verebilir
Seviye 4
🔵 Uzman
Süreç iyileştirme yapabilir, liderlik eder
8. ETİK KURALLAR
- ✅ Standart, yasa ve otoritelerin beklentilerine uymak
- ✅ Temel ahlaki ve insani değerler çerçevesinde görevlerini yerine getirmek
- ✅ Her ne amaçla olursa olsun kişi ve kuruluşlardan haksız kazanç sağlamamak, rüşvet almamak ve vermemek
- ✅ Şirketin çıkarı için mesai zamanını ve şirket kaynaklarını kullanmamak
- ✅ Şirketin iş ilişkisi içerisinde bulunduğu diğer şirketler, müşteriler, çalışanlar ve tedarikçiler ile ilgili ticari sır veya gizli bilgiyi ifşa etmemek
9. EĞİTİM TÜRLERİ
9.1. Oryantasyon (İşe Yeni Alınan Personel) Eğitimi
İşe yeni alınan personele 4 aşamada eğitim verilir:
- 1️⃣ İnsan Kaynakları Bölümü tarafından (İK süreçleri, oryantasyon)
- 2️⃣ İş Güvenliği Uzmanı tarafından (İSG kuralları, acil durumlar)
- 3️⃣ Kalite Müdürlüğü tarafından (KYS, kalite politikası, dokümantasyon)
- 4️⃣ Çalışacağı bölümün ilgili sorumlusu tarafından (işbaşı eğitimi, makine kullanımı)
İşbaşı eğitimleri en az 2 haftadır. 2 ay deneme süresi sonunda performans yeterlilik değerlendirmesi yapılır.
9.2. Firma Dışı Eğitimler
- 📚 Eğitim kuruluşlarından gelen duyurular takip edilir
- 📚 Maliyet uygunluğu ve eğitici yeterliliği kriterleri aranır
- 📚 Bölüm Müdürünün onayı ile katılım gerçekleştirilir
- 📚 Katılım durumu Eğitim Planında izlenir
9.3. Firma İçi Planlı Eğitimler
- 📋 IATF 16949, Kalite Kontrol, Üretim Faaliyetleri vb. konular
- 📋 Eğitim tarihinden önce duyuru yapılır
- 📋 Eğitimler verildikçe eğitim planına işlenir
- 📋 Eğitim planları her ay sonunda gözden geçirilir
9.4. Plansız Eğitimler
Makine arızalarının artması, fire oranlarının artması, doküman revizyonları, iş kazaları gibi durumlarda plansız eğitimler düzenlenir.
9.5. Zorunlu İlkyardım Eğitimi
R.G. 22.05.2002 tarihli İlkyardım Yönetmeliği gereğince belirlenen personele 3 yılda bir zorunlu ilkyardım eğitimi verilir. Eğitim sonunda başarılı olanlara İlkyardımcı Kimlik Kartı verilir.
9.6. Rotasyon Eğitimleri
Firma içinde rotasyon olması halinde personele farklı bölümlerdeki iş konularıyla ilgili bölüm sorumlusu tarafından eğitimler verilir.
10. EĞİTİM İHTİYACININ BELİRLENMESİ
Eğitim ihtiyaçları aşağıdaki kaynaklardan belirlenir:
- 📊 Üretim hedefleri / fire hedefleri
- 📊 Fazla mesaili çalışmalar
- 📊 Proseste ortaya çıkan sorunlar
- 📊 Müşteri şikayetleri
- 📊 Kalite hedefleri
- 📊 İç tetkik sonuçları
- 📊 Anket sonuçları
- 📊 Eğitim değerlendirme sonuçları
- 📊 Müşteri talepleri
- 📊 Yeni kaynaklar (personel, makine, teçhizat)
- 📊 Talimat ve sistem değişiklikleri
- 📊 Yetkinlik Matrisi ve Polivalans Tablosu
11. EĞİTİMLERİN PLANLANMASI
Gelen talepler ve üst yönetim tarafından belirlenen eğitim ihtiyaçlarına göre Kalite Bölümü tarafından Yıllık Eğitim Planı oluşturulur. Eğitim planı Genel Müdürün onayı ile işleme alınır.
Eğitim Planında Bulunması Gereken Bilgiler:
- 📅 Planın yapıldığı tarih ve revizyon
- 📅 Eğitimin konusu ve türü (iç/dış)
- 📅 Katılımcılar
- 📅 Eğitimi veren kişi/kuruluş
- 📅 Planlanan/gerçekleşen eğitim tarihi ve süresi
- 📅 Katılımcı sayısı ve eğitim maliyeti
- 📅 Hazırlayan ve onaylayan bilgileri
12. EĞİTİMLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Eğitimlerin etkinliğini ölçmek için 3 yöntem kullanılır:
- 📝 Gözlem: Eğitim sonrası iş başında gözlem yapılır
- 📝 Sınav: Yazılı veya sözlü sınav yapılır
- 📝 Tatbik: Uygulamalı performans değerlendirmesi yapılır
Başarı Kriterleri:
- ✅ Sınav başarı oranı %60 ve üzeri olmalıdır
- ❌ 50 puanın altında kalan personel için eğitim tekrarlanır
- 📋 Değerlendirme işlemleri 1 ay içinde tamamlanır
13. EĞİTİM KAYITLARININ SAKLANMASI
- 📄 İş Başvuru Formu (S3-FE-04)
- 📄 İşbaşı Eğitim ve Oryantasyon Faaliyet Formu (S3-FR-02)
- 📄 Eğitim Faaliyet Formu (S3-FR-01)
- 📄 Eğitim Değerlendirme Formu (S3-FR-03)
- 📄 Yıllık İç/Dış Eğitim Planı (S3-PL-01)
- 📄 Yetkinlik Matrisi / Polivalans Tablosu (S3-TB-01)
- 📄 Personel Memnuniyet Anketi (S3-FR-05)
- 📄 Personel Sicil Dosyası
- 📄 İlkyardım Sertifikaları
Tüm eğitim kayıtları, sertifika ve katılım belgeleri İK bölümü tarafından personelin sicil dosyasında muhafaza edilir. Saklama süreleri "S2-PR-01 Dokümante Edilmiş Bilgi Prosedürü"ne göre belirlenir.
14. ÇALIŞAN MOTİVASYONUNUN ARTIRILMASI
- 🎯 Kalite hedefleri çalışanlara kadar indirgenir
- 💡 Öneri sistemi ve değerlendirme tekniği kullanılır
- 🗣️ Kolay görüşme sağlanması için açık iletişim kullanılır
- 📊 Çalışanların memnuniyet seviyelerinin tespiti yapılır
- 🏆 Takım çalışması ve gelişmenin teşvik edilmesi için ödül sistemi kurulur
15. Ne Zaman Eğitim Yapılır?
- ✅ Yeni personel işe alındığında (oryantasyon eğitimi)
- ✅ Personel görev değişikliği yaptığında
- ✅ Yeni makine/ekipman alındığında
- ✅ Yeni proses veya yazılım uygulamaya konulduğunda
- ✅ Yıllık eğitim planı doğrultusunda (periyodik eğitimler)
- ✅ Uygunsuzluk veya müşteri şikayeti sonrasında (düzeltici faaliyet)
- ✅ Mevzuat değişikliklerinde
- ✅ 3 yılda bir zorunlu ilkyardım eğitimi
16. İLGİLİ DOKÜMANLAR
- 📄 KEK-EK-A - Organizasyon Şeması
- 📄 FRM-IK-004 - Görev Tanımları
- 📄 FRM-IK-008 - Yetkinlik Matrisi / Polivalans Tablosu
- 📄 FRM-IK-009 - Yıllık Eğitim Planı
- 📄 M01-PRC-001 - Dokümante Edilmiş Bilgi Prosedürü
- 📄 S02-PRC-001 - Eğitim ve Yetkinlik Yönetimi Prosedürü
REVİZYON NOTU
| Revizyon No | Revizyon Tarihi | Revizyon Nedeni | Değiştiren | Otomatik |
| Henüz revizyon kaydı yok |
Alternatif Kalite Danışmanlık ve Eğitim | Eğitim ve Yetkinlik Yönetimi Prosedürü (S02-PRC-001) Rev.02
Bu doküman ISO 9001:2026, IATF 16949:2026, ISO 14001:2026, ISO 45001:2026 standartlarına tam uyumludur.